Trening Umiejętności Społecznych TUS w Krakowie dla dzieci i młodzieży

TUS może być pomocny zarówno dla jednych, jak i dla drugich. To forma zajęć odpowiednia nie tylko dla dzieci, które są nieśmiałe, wycofują się i boją się nawiązywać kontakt, ale także dla tych, którym trudno przestrzegać zasad, spokojnie reagować na odmowę, przegraną, uwagi lub nieporozumienia.

Na zajęciach nie dzielimy dzieci na „grzeczne” i „problematyczne”. Patrzymy na to, jakie konkretne umiejętności społeczne wymagają teraz wsparcia. Jednemu dziecku potrzebna jest pomoc w nawiązywaniu znajomości i włączaniu się do rozmowy. Innemu — w dogadywaniu się, czekaniu na swoją kolej, radzeniu sobie z frustracją albo spokojniejszym przechodzeniu przez sytuacje konfliktowe.

To częsta sytuacja i sama w sobie nie oznacza, że TUS nie będzie dla dziecka odpowiedni. Niektórym dzieciom trudno wejść w coś nowego: nowe osoby, zasady, oczekiwania i konieczność nawiązywania kontaktu mogą być dla nich dużym wyzwaniem.

Właśnie dlatego udział w TUS rozpoczyna się od konsultacji wstępnej. Podczas spotkania możemy sprawdzić, na ile dziecko jest gotowe do pracy w grupie, jakie tempo włączania się będzie dla niego możliwe i czy TUS jest dobrym rozwiązaniem właśnie na tym etapie.

Naszym celem nie jest „wrzucenie” dziecka do grupy na siłę, ale dobranie takich warunków, w których wejście w grupę będzie łagodniejsze, bezpieczniejsze i bardziej realne dla dziecka.

W wielu przypadkach — tak, ale zawsze wymaga to indywidualnej oceny.

TUS nie jest metodą leczenia ADHD, spektrum autyzmu ani innych rozpoznań. Nie zastępuje też diagnozy medycznej, psychiatrycznej ani psychologicznej. Może jednak być pomocny dla dzieci, które mają trudności w komunikacji, są impulsywne, emocjonalnie mniej dojrzałe, mają trudności w relacjach z rówieśnikami albo rozwijają się w sposób nietypowy — pod warunkiem, że forma grupowa jest dla nich możliwa i odpowiednia na danym etapie.

TUS to zajęcia grupowe, podczas których dziecko ćwiczy konkretne umiejętności społeczne: nawiązywanie kontaktu, prowadzenie rozmowy, rozumienie emocji, respektowanie granic, współpracę oraz spokojniejsze reagowanie w trudnych sytuacjach.

Ważne jest jednak, aby pamiętać, że TUS nie jest rozwiązaniem dla każdego dziecka w każdej sytuacji. Czasem dziecko może od razu dołączyć do grupy, a czasem wcześniej potrzebuje wsparcia indywidualnego, dodatkowej diagnozy albo innej formy pomocy.

Dlatego przed rozpoczęciem zajęć prowadzimy konsultację wstępną, podczas której oceniamy, czy dziecko jest gotowe do pracy w grupie i czy taki format będzie dla niego rzeczywiście pomocny.

Patrzymy nie tylko na wiek kalendarzowy, ale także na aktualny poziom umiejętności społecznych, sposób komunikacji, tempo włączania się w grupę oraz gotowość dziecka do wspólnej pracy.

Zależy nam na tym, aby dobrać dziecku nie tylko grupę „według wieku”, ale przede wszystkim takie środowisko, w którym zajęcia będą dla niego bezpieczne, możliwe do udźwignięcia i rozwijające. Dlatego decyzję o doborze grupy podejmujemy po konsultacji wstępnej.

TUS to forma zajęć grupowych, podczas których dziecko ma możliwość ćwiczenia umiejętności społecznych w realnym kontakcie z innymi dziećmi. Tutaj można nie tylko rozmawiać o trudnościach, ale od razu próbować nowych sposobów komunikacji w praktyce.

Indywidualne spotkania z psychologiem służą innym celom. Mogą być pomocne przy głębszej pracy nad trudnościami emocjonalnymi, w indywidualnym wsparciu dziecka, w lepszym zrozumieniu sytuacji albo jako przygotowanie do udziału w grupie.

Czasem dziecko może od razu rozpocząć TUS, a czasem lepiej najpierw zacząć od pracy indywidualnej. Pomagamy to ocenić podczas konsultacji wstępnej.

TUS nie rozwija „socjalizacji” w ogólnym i abstrakcyjnym znaczeniu. Pomaga ćwiczyć konkretne umiejętności, których dziecko potrzebuje w codziennym życiu: w szkole, przedszkolu, na placu zabaw, na zajęciach dodatkowych i w relacjach z rówieśnikami.

W zależności od wieku dziecka i zgłaszanych trudności podczas zajęć możemy pracować nad takimi obszarami jak:

• rozumienie i nazywanie emocji;
• komunikacja i dialog;
• czekanie na swoją kolej i przestrzeganie zasad;
• współpraca;
• rozwiązywanie konfliktów;
• rozumienie granic własnych i cudzych;
• asertywność;​
• empatia;
• samoregulacja;
• spokojniejsze reagowanie w trudnych sytuacjach.

Mała grupa pozwala specjaliście lepiej zauważać każde dziecko, obserwować jego reakcje, elastyczniej prowadzić zajęcia i dawać wystarczająco dużo przestrzeni do realnego ćwiczenia komunikacji.

Dla dziecka to również ważne: w mniejszej grupie łatwiej się włączyć, jest mniej przeciążenia i więcej okazji, aby nie tylko być obecnym na zajęciach, ale rzeczywiście uczestniczyć, próbować i rozwijać nowe umiejętności.

Taki format pomaga prowadzić zajęcia w sposób bardziej uważny, zrozumiały i skuteczny.

Zajęcia prowadzi psycholog, który swobodnie posługuje się językiem polskim, ukraińskim i rosyjskim. Przy tworzeniu grup bierzemy pod uwagę komfort językowy dziecka, a podczas zajęć specjalista może w razie potrzeby wesprzeć je w języku, który jest dla niego bardziej zrozumiały — szczególnie na etapie adaptacji i włączania się w pracę grupy.

Jednocześnie nie obiecujemy sztywnego podziału grup wyłącznie według języka. Naszym głównym celem jest dobranie takiej grupy, w której dziecko będzie mogło czuć się bezpiecznie, rozumieć to, co się dzieje, stopniowo włączać się w proces i rozwijać umiejętności społeczne w realnym kontakcie z innymi dziećmi.

Jeśli kwestia języka jest dla rodziny szczególnie ważna, warto omówić ją podczas konsultacji wstępnej.

Jedno spotkanie trwa 50 minut.

Czas trwania zajęć jest dobrany do wieku dzieci, struktury spotkania oraz możliwości utrzymania zaangażowania bez nadmiernego przeciążenia.

To zależy od wieku dziecka, zgłaszanych trudności, regularności udziału w zajęciach oraz tego, jak nasilone są trudności w relacjach i komunikacji. Zwykle zmiany pojawiają się stopniowo: dziecko zaczyna pewniej włączać się w kontakt, spokojniej reagować na zasady, lepiej rozumieć siebie i innych oraz inaczej zachowywać się w typowych sytuacjach społecznych.

Warto pamiętać, że umiejętności społeczne nie kształtują się po jednym spotkaniu. To proces, w którym dziecko potrzebuje zdobyć nowe doświadczenie, kilkakrotnie je powtórzyć i zacząć przenosić je do codziennego życia.

Dlatego nie skupiamy się na szybkim efekcie, ale na bardziej trwałych zmianach, które rzeczywiście mają szansę się utrwalić.

W wielu przypadkach tak — jest to możliwe. Decyzja zależy jednak od wieku dziecka, składu grupy, etapu pracy, na którym znajduje się dana grupa, oraz od tego, czy dziecku będzie łatwo i bezpiecznie włączyć się w już trwający proces.

Patrzymy nie tylko na to, czy w grupie jest wolne miejsce, ale przede wszystkim na to, czy dołączenie w danym momencie będzie korzystne dla dziecka. Czasem można dołączyć do grupy dość łatwo, a czasem lepszym rozwiązaniem będzie poczekanie na kolejny nabór albo dobranie innej formy wsparcia.

Regularna grupa to format dla bardziej stopniowej i systematycznej pracy. Zajęcia odbywają się zwykle 1–2 razy w tygodniu, dzięki czemu dziecko ma czas na adaptację, utrwalanie nowych umiejętności i przenoszenie ich do codziennego życia.

Wakacyjny intensyw to bardziej skoncentrowana forma pracy — na przykład seria codziennych lub prawie codziennych spotkań w krótszym okresie. Taki format jest szczególnie wygodny w czasie wakacji i może być dobrym rozwiązaniem na start, dla częstszej praktyki oraz szybszego włączenia się w proces grupowy.

To, który format będzie lepszy, zależy od wieku dziecka, jego trudności, gotowości do pracy w grupie oraz możliwości organizacyjnych rodziny.

Konsultacja wstępna to obowiązkowy pierwszy etap przed rozpoczęciem zajęć. Podczas spotkania poznajemy dziecko i rodziców, omawiamy zgłaszane potrzeby, zbieramy ważne informacje dotyczące rozwoju dziecka i jego trudności, oceniamy gotowość do pracy w grupie oraz dobieramy odpowiednią grupę.

W razie potrzeby możemy zarekomendować nie tylko TUS, ale także inną formę wsparcia, jeśli na danym etapie będzie ona dla dziecka bardziej odpowiednia i pomocna.

Podczas konsultacji wstępnej specjalista zwraca uwagę na różne obszary funkcjonowania dziecka, między innymi na:

• sferę emocjonalną;
• rozumienie norm społecznych;
• umiejętności komunikacyjne;
• samoświadomość;
• umiejętność stawiania granic;
• empatię i rozumienie perspektywy drugiej osoby;
• reakcje na trudne sytuacje;
• umiejętność współpracy;
• poziom uwagi, samokontroli i zaangażowania.

Taki etap wstępny pomaga dokładniej określić, czy TUS będzie dla dziecka rzeczywiście pomocny właśnie teraz oraz w jakiej grupie będzie mu najłatwiej bezpiecznie się rozwijać.

Konsultacja wstępna nie jest formalnym zapisem ani krótką rozmową organizacyjną. To pełne spotkanie ze specjalistą, które pomaga ocenić gotowość dziecka do pracy w grupie, lepiej zrozumieć potrzeby rodziny i dobrać najlepszy format dalszego wsparcia.

Podczas takiego spotkania poznajemy dziecko i rodziców, zbieramy ważne informacje, analizujemy trudności, odpowiadamy na pytania i przekazujemy profesjonalną informację zwrotną. Dlatego konsultacja wstępna jest osobną, płatną usługą.

Koszt konsultacji wstępnej: 200 zł

Czas trwania: od 60 do 120 minut

Tak. Dla wielu rodziców ważne jest, aby rozumieć, co dzieje się w grupie, nad czym aktualnie pracujemy i jak można wspierać dziecko poza gabinetem.

W trakcie cyklu zajęć rodzice mogą otrzymywać informację zwrotną dotyczącą funkcjonowania dziecka w grupie, jego postępów, ćwiczonych umiejętności oraz sposobów, w jakie można łagodnie wspierać rozwój kompetencji społecznych w domu i w codziennych sytuacjach.

Tak. Jeśli w trakcie pracy okaże się, że dziecko może potrzebować dodatkowego wsparcia, możemy zaproponować również inne formy pomocy dostępne w naszym centrum.

W niektórych sytuacjach dziecku może pomóc dodatkowe wsparcie rozwojowe, psychologiczne lub pedagogiczne. Może ono dotyczyć na przykład regulacji sensorycznej, uwagi, koordynacji ruchowej albo indywidualnych trudności, które utrudniają dziecku włączanie się w pracę grupy.

Takie rekomendacje przekazujemy dopiero po poznaniu dziecka i tylko wtedy, gdy widzimy, że dodatkowy format rzeczywiście może być dla niego potrzebny i odpowiedni.

To zupełnie normalne. Rodzicom nie zawsze od razu łatwo ocenić, czy dziecku potrzebny jest właśnie trening umiejętności społecznych, indywidualna praca ze specjalistą czy jeszcze inna forma wsparcia.

Właśnie dlatego nie zaczynamy od automatycznego zapisu do grupy, ale od konsultacji wstępnej. Pomaga ona lepiej zrozumieć, na czym polega trudność, czy dziecko jest gotowe do pracy w grupie i czy TUS będzie dla niego pomocny właśnie teraz.

Czasem już po pierwszym spotkaniu widać, że forma grupowa będzie dobrym rozwiązaniem. A czasem rekomendujemy, aby najpierw zrobić inny krok — i to również jest element odpowiedzialnego podejścia.